Seminarium oraz szkolenia „Etyczne standardy międzynarodowej rekrutacji IRIS”

16 lipca w Sali Notowań Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie odbyła się prezentacja globalnej inicjatywy IRIS (International Recruitment Integrity System) oraz etapów wdrażania jej w Polsce. Wydarzenie zorganizowano i przeprowadzono przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji – Agendy ONZ ds. Migracji w partnerstwie z Polsko-Ukraińską Izbą Gospodarczą, Business Centre Club, Fundacją Giełdy Papierów Wartościowych oraz Krajową Izbą Gospodarczą.

Dyrektor krajowego biura The International Organization for Migration (IOM) w Polsce Anna Rostocka przedstawiła założenia globalnej inicjatywy IRIS. Podkreśliła, iż problemy migrantów w Polsce, zwłaszcza tych, którzy przyjeżdżają z Ukrainy polegają nie tylko na trudności procedur biurokratycznych, związanych z legalizacją pobytu oraz pracy w Polsce, ale też z nieuczciwością niektórych firm rekrutacyjnych, które często nie wywiązują się ze swoich obietnic wobec pracowników oraz pracodawców. Właśnie dlatego jest tak ważne, żeby proces rekrutacji odbywał się według pewnych standardów, które będą wspierać zarówno migrantów, pracodawców, jak i same agencji rekrutacyjne.

Szczegółową prezentację o systemie etycznej rekrutacji przeprowadził IRIS Programme Manager Paweł Szalus. Poinformował on uczestników seminarium, że IRIS jest wielostronną inicjatywą IOM, która oferuje narzędzia do weryfikacji etycznej rekrutacji. Obecnie system IRIS jest wdrażany w krajach Azji, Afryki, Ameryki Północnej i Południowej, a także w krajach europejskich, w tym w Polsce i na Ukrainie. 

Standardy IRIS powstały we współpracy z rządami, pracodawcami, agencjami rekrutacyjnymi, pracownikami i stanowią wymierne korzyści dla każdej z tych grup. Pracownikom pomaga rozpoznać uczciwe agencje, zmniejsza ryzyko naruszeń ich praw podstawowych oraz rozszerza dostęp do środków naprawczych. Pracodawcom IRIS daje możliwości identyfikacji uczciwych pośredników oraz zwiększenia przejrzystości w procesie rekrutacji. Dla agencji rekrutacyjnych zapewnia ona optymalizację kosztów oraz tworzy im przewagę rynkową. Z kolei dla rządów IRIS stanowi wysoką wartość z tego porodu, iż wspiera przestrzeganie prawa w różnych jurysdykcjach oraz uporządkowuje migrację.  

Podczas panelu dyskusyjnego „Etyczna rekrutacja – korzyści dla pracodawcy i agencji rekrutacyjnej” głos zabrali przedstawiciele spółek rekrutacyjnych, pracodawców oraz wybitnych ekspertów.

Ekspert kampanii społecznej ,,Partnerstwo i Zatrudnienie’’, Prezes zarządu największych w Polsce spółek rekrutacyjnych Foreign Personnel Service sp. z o.o. oraz Greygoose Outsourcing sp. z o.o. Paweł Kułaga zwrócił uwagę na to, że sama rekrutacja wpływa na wszystkie etapy działalności firmy rekrutacyjnej. To w jaki sposób odbywa się rekrutacja pracowników przekłada się zarówno na powstanie renomy agencji jak na jej działalność operacyjną.

Według P. Kułagi obecnie istnieje poważny problem w branży, ponieważ sporo agencji rekrutacyjnych działają na czarno, i często oszukują rekrutowanych pracowników. Osoby, które korzystają z usług takich agencji często tracą pieniądze, spotykają się z naruszaniem ich praw, i w niektórych wypadkach wprost zostają wykorzystywane jako niewolnicy. To negatywnie przekłada się na postrzeganie wszystkich spółek rekrutacyjnych.

P. Kułaga również opowiedział o doświadczeniach wprowadzenia etycznych standardów zatrudnienia we własnych spółkach, które pracują na całym świecie. Wiele elementów tych standardów już pokrywają się ze standardami IRIS. Według niego trzymanie się w procesie rekrutacji etycznych standardów pozytywnie wpływała zarówno na spółki rekrutacyjne, jak i na rynek pracy państwa.

Prezes Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia, Prezes Zarządu Work Service S.A. Iwona Szmitkowska zwróciła uwagę na to, iż polski rynek pracy w przyszłości będzie narastał, zwłaszcza dzięki pracownikom, którzy przyjeżdżają z Ukrainy oraz innych krajów. W efekcie tego w kraju powstają setki nowych spółek rekrutacyjnych, które nie zawsze działają uczciwie i nie dotrzymują etycznych standardów rekrutacji. Rodzi to poważne zagrożenia i problemy, gdyż tworzy to klasę pracowników, którzy pracują na czarno. Nie odprowadzając podatków stają się oni bardziej opłacalni dla pracodawców, co negatywnie przekłada się na tych, którzy pracują legalnie. W tym kontekście I. Szmitkowska wezwała do aktywizacji, edukacji pracowników oraz do pilnowania agencji rekrutacyjnych, żeby one przestrzegały prawa oraz etycznych zasad rekrutacji. 

Andrzej Siess, Doradca Zarządu w Raben Logistics, opowiedział o problemach, z którymi najczęściej spotykają się pracownicy z Ukrainy. Według niego, pierwszym jest okres półroczny co oznacza ze pracownik musi wrócić do domu. Drugim problemem jest zaświadczenie A1. Zaświadczenie te może dostać cudzoziemiec, który legalnie zamieszkuje w Polsce, lecz pojęcie legalnego pobytu ostatnio zostało usztywnione. Według wytycznych, ustalonych w ubiegłym roku przez ZUS po konsultacjach z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, niezależnie od zalegalizowania pobytu (przez uzyskanie zezwolenia administracyjnego lub wizy) do celów wydania zaświadczenia A1 wymaga się także, aby obcokrajowiec legitymował się certyfikatem rezydencji.

A. Siess również zwrócił uwagę na to, że pracownicy z Ukrainy zwykle nie są emigrantami, ponieważ przyjeżdżają do pracy, otrzymują wynagrodzenie i wracają do domu. Większość z nich nie zostaje na stale. Charakterystyka pracy tych ludzi jest taka, że oni chcą pracować na okrągło w celu maksymalizacji wynagrodzenia, ponieważ wiedzą, że po sześciu miesiącach muszą wracać.

Wiceprezes Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej Andrzej Drozd opowiedział o działaniach Izby na rzecz promocji etycznych zasad zatrudnienia, zwłaszcza w ramach kampanii społecznej „Partnerstwo i zatrudnienie” która działa już półtora roku. Inicjatywa ta ma na celu zwalczania wszystkich patologii, które mogą się rodzić w procesie rekrutacji, również na linii pracownik-agencja-pracodawca.

Podkreślił on, iż dla biznesu właściwy kapitał ludzki jest najważniejszym elementem rozwoju przedsiębiorstwa, właśnie dlatego są potrzebne pewne standardy, które zagwarantują jakość usług agencji rekrutacyjnych. Stwierdził, iż cały ten proces rekrutacji jest dla biznesu dosyć kosztownym. Przedsiębiorcom szczególnie zależy na tym, żeby rekrutacja odbywała się według pewnym standardów, co by gwarantowało, że zatrudniony pracownik będzie przygotowany do pracy. Obecnie jest tak, iż ponosząc duże wydatki na usługi spółek rekrutacyjnych w zakresie poszukiwania pracowników, przedsiębiorcy otrzymują osoby, które kompletnie nie są gotowe do radzenia sobie w nowym kontekście kulturowym oraz w nowym miejscu pracy.

W celu przedstawienia szczegółów inicjatywy IRIS oraz promocji etycznych standardów rekrutacji w dniach 17-18 lipca 2019 odbyło się szkolenie. Prowadzone było przez ekspertów IOM i adresowane do agencji rekrutacyjnych, które są̨ zainteresowane wdrożeniem międzynarodowych standardów etycznej rekrutacji, uzyskaniem certyfikatu lub weryfikacją stosowanych procedur. Wzięli w nim udział przedstawicieli największych spółek branży w Polsce.